TRẠNG NGUYÊN NHỎ TUỔI NHẤT VIỆT NAM

(PLVN) -Ngay từ lúc còn nhỏ, Nguyễn Hiền sẽ là cậu bé bỏng thông minh, hiếu học lại có thiên bẩm về chữ nghĩa nên khi đỗ Trạng Nguyên, ông new chỉ 13 tuổi. Chỉ tiếc nuối rằng, ông sớm đoản mệnh, trường hợp không năng lực đó rất có thể giúp nước nhà nhiều hơn nữa...

Bạn đang xem: Trạng nguyên nhỏ tuổi nhất việt nam


*
Trạng Nguyên Nguyễn Hiền và câu đố chữ Điền lừng danh trong kế hoạch sử.

Vị Tân khoa trẻ con tuổi

Nguyễn nhân hậu quê sinh sống Dương A, thị trấn Thượng Nguyên, bao phủ Thiên ngôi trường sau thay đổi là trấn Sơn nam Hạ (nay thị trấn Nam Trực, tỉnh nam giới Định). Thuở nhỏ, ông học tập thông viết thạo, được mọi bạn quý mến. Tương truyền, lúc lên 10 tuổi, mái ấm gia đình cho ông tới trường thầy chùa. Thầy chùa mới viết được 10 trang giấy, nhân hậu liền gọi được ngay lập tức như tín đồ đã từng đi học rồi.

Năm 11 tuổi, tăm tiếng Hiền đã lừng lẫy ở kinh đô với được mệnh danh là thần đồng. Bấy giờ có tín đồ họ Đặng tự thấy mình đã đọc hết các sách, nghe danh tiếng Hiền mong đến test tài văn bút, liền tìm đến nhà Hiền và lấy nhan đề theo bài xích phú "Phượng hoàng sào a, kì lân du úc". Khách hàng ra hạn số câu và mỗi câu đều sở hữu tiếng chỉ về một loài rứa thú.

Hiền ứng khầu đáp tức thì rằng: "Phi long kiên chiểu/Mã bất xuất hà /Ý bỉ Hữu Hùng bỏ ra thế/ Ấp vu Duyên Lộc bỏ ra a". Nghĩa là: "Rồng không bay lên nơi ao, hồ/Ngựa không từ sông phi ra/ Đẹp nỗ lực đời bao gồm họ Hữu Hùng/Làm nhà tại nơi Duyên Lộc.

Người chúng ta Đặng rất là thán phục với tấm tắc khen “Thiên tài! Thiên tài!”. Năm ấy, hiền hậu thi hương thơm đỗ đầu (Giải nguyên). Vào khoảng thời gian Thiên ứng chủ yếu Bình trang bị 16 (âm kế hoạch năm Tân Mùi), vua trằn Thái Tông trọng dụng nhân từ tài, đón tiếp kẻ sĩ. Vua cho mở khoa thi lớn. Nguyễn Hiền mới mười tía tuổi về gớm ứng thí và nhanh chóng được đem đỗ trạng nguyên. Khóa thi này, ngoại trừ Nguyễn hiền lành đỗ Trạng Nguyên còn có 2 tín đồ khác đỗ cao cùng cũng cùng tất cả một điểm chung. Đó là họ đa số còn khôn xiết trẻ tuổi.


*
Đền cúng Trạng Nguyên Nguyễn hiền tại nam giới Định

Người đỗ vật dụng hai đó là Lê Văn Hưu, Bảng Nhãn 18 tuổi với Đặng Ma La, Thám Hoa 14 tuổi. Họ ít gặp mặt nhiều tư liệu viết về Thám Hoa Đặng Ma La nhưng tên tuổi của vị lương y lỗi lạc Lê Văn Hưu được rất nhiều sử sách ghi lại. Sau này, Lê Văn Hưu có thời hạn ra làm quan nhưng công ty yếu thời hạn ông dành riêng cho nghề thuốc.

Về Trạng nguyên Nguyễn Hiền, tuy còn nhỏ tuổi tuy vậy phong thái từ nhiên, đĩnh đạc, đối ứng trôi chảy. Siêu ngạc nhiên, Vua è cổ Thái Tông mới tò mò hỏi vị Tân khoa: "Trạng nguyên học ở đâu?". Trạng hiền lành quỳ tâu: "Thần xin tâu bệ hạ, thần chỉ học tập thần...và thỉnh thoảng bao gồm hỏi sư ông ở chùa làng thêm đôi cha chữ.

Vua thấy Trạng nhân từ nói năng quê kịch mà còn tồn tại vẻ kiêu căng không được ưng ý nên truyền phán buộc Trạng trở về học lễ nghĩa thêm. Trạng Hiền chính vì thế chưa được ban áo mão. Trạng hiền đức về quê, ngày ngày phát âm sách dẫu vậy vẫn ham đùa bời, thường dịp rỗi rãi vẫn cùng trẻ con cùng lứa đùa khăng, thả diều.

Đại Việt sử ký kết toàn thư cũng biên chép lại sự kiện này. "Năm bao gồm Bình sản phẩm 16, Vua nai lưng Thái Tông ngự ở sân đình, chạm chán các vị tân khoa đỗ cao vào kỳ thi. Thấy nhân từ tuy còn bé dại tuổi, chưa rõ nguyên tắc lễ nghĩa bắt buộc chưa ban mũ áo, chỉ cho người hộ tống về quê nhằm học thêm phép tắc".

Câu chuyện tiếp sứ Tàu

Một lần, sứ nhà Nguyên sang trọng nước ta. Cho rằng Đại Việt không có người tài, lại trầm trồ mình gọi biết hơn tín đồ nên không coi ai ra gì. Y đưa ra một bé ốc xoắn dựa vào xâu qua ruột nó một sợi chỉ mảnh. Viên sứ ngênh ngang cho biết: "Được như vậy, ta bắt đầu chịu vào thành".

Biết rõ viên sứ ước ao thử tài quân dân Đại Việt, Vua è cổ Thái Tông bèn truyền cho các quan tìm phương pháp xâu thử tuy nhiên vị nào cũng loay hoay cùng đành lè lưỡi, rung lắc đầu. Tự dưng có người mách Vua hỏi demo Trạng nguyên Nguyễn Hiền. Vua sực nhớ bèn lập tức cử fan đi hỏi Trạng.

Viên quan liêu được giao câu hỏi về buôn bản Dương A chạm chán ngay một là con trẻ chăn trâu nghịch đất đầu làng. Thấy trong những số ấy có một cậu bé nhỏ mặt mũi khôi ngô đang bày mang lại lũ chúng ta đắp một bé voi bằng đất cơ mà tứ chỉ lẫn tai, vòi... Có thể ngoe nguấy cử hễ được, sứ giả thiết bị chừng chính là Trạng hiền lành bèn buông một vế đối thăm dò xem đúng có phải là Trạng Nguyên không. Thực ra, vị quan lại này nghe nổi tiếng của Trạng nguyên Nguyễn Hiền đã lâu mà lại chưa gặp mặt mặt, ông mượn lúc này chăm sóc thấy tai nghe.

Xem thêm:


*
Truyện tranh giai thoại về Trạng nguyên Nguyễn Hiền.

Vị quan lại ra vế đối: "Tự là chữ, đựng giằng đầu, tử là con, nhỏ ai con ấy?". Cậu nhỏ bé nghe được, không ngước phương diện lên, cũng rảnh rỗi buông một câu: "Vu là chưng, trườn ngang lưng, đinh là đứa, đứa như thế nào đứa này".

Về câu đối của viên quan lại nọ, chủ kiến của ông này xuất một vế đối theo lối phân tách tự chữ Hán. Chữ tự bao gồm hai thành phần trên như cái giằng xay, bên dưới là chữ tử. Để nguyên tự tức là chữ, quăng quật giằng trên sót lại chữ tử nghĩa là con và gắn luôn với vế nôm tiếp kia thành một câu hỏi nửa chữ nửa nôm. Câu hỏi cũng tất cả sắc thái của người trên hỏi kẻ dưới.

Thấy đối phương ra vế đối như vậy, Trạng nhân từ cũng đối lại bằng cách chiết tự phối hợp với một phần nôm, chữ vu là chưng tất cả hai nét ngang và một đường nét móc, bỏ nét ngang ở bên dưới thành chữ đinh nghĩa là đứa, đi với với như thế nào đứa này là 1 vế đối ý khôn cùng chỉnh và tất cả phần xấc xược xược. Nhận câu đối lại, viên quan không thể tỏ ra khó chịu mà trái lại, rất vui tươi vì thực sự đây đó là Trạng Nguyên Nguyễn Hiền.

Ông ta bèn xuống con ngữa truyền lại ý vua vời Trạng về kinh. Tuy thế Trạng hiền không chịu, viện lẽ rằng, trước vua cho trạng hèn lễ buộc về, cơ mà lần này vua mang lại vời Trạng lên lại cũng không giữ lại đúng lễ. Viên quan do dự làm thế nào, bắt buộc trần tình ngọn nguồn chuyện sứ giả nước ngoài đưa câu đố mà không ai giải được. Trạng nhân hậu nghe biết chỉ cười, quay lại với đám con trẻ chăn trâu. đợi cho viên quan liêu lên ngựa đi một đoạn, ông bắt đầu xui đám trẻ cùng hát:

Tích tịch tang, tích định kỳ tang!/ Bắt bé kiến càng buộc chỉ ngang lưng/ bên thì lấy giấy nhưng mà bưng/ mặt thì bôi mỡ con kiến mừng con kiến sang/ Tích tịch tang, tích kế hoạch tang!

Viên quan tiền nghe nhẩm nằm trong lời ấy, biết Trạng sẽ chỉ biện pháp giải đó, hí hửng ra về. Ngay sau khoản thời gian đối đáp được sứ thần Trung Hoa, Vua trằn Thái Tông chỉ định cho quân lính mong mỏi mũ mão Trạng Nguyên về tận quê của Nguyễn hiền đức mời ông ra giúp nước.

Về cho triều đình, sứ thần công ty Nguyên Đô Sử vẫn tồn tại ở lại đây. Thấy vị Trạng Nguyên Đại Việt còn không nhiều tuổi, tỏ rõ sự coi thường. Hắn ta ra vế đố: Lưỡng Nhật bình đầu Nhật/ Tứ đánh điên hòn đảo Sơn; Nhị vương vãi tranh nhất quốc/ Tứ khẩu vẫy vùng gian.

Hiền đứng mà trả lời ngay rằng: "Đó là chữ điền vậy". Sứ Bắc thán phục, hiền khô liền được vua trao mang đến chức Công bộ Thượng thư. Với ít lâu sau triều đình phương Bắc lại gởi thông điệp cùng với 2 chữ "Thanh thủy". Vua không hiều thông điệp mong muốn nói gì. Hiền phân tích và lý giải ngay rằng: "Tháng 12 xuất quân". Thời bấy giờ Bắc triều mong cầu viện biên giới, lợi dụng các hào trưởng địa phương để dễ bề đối phó Vua tôi đơn vị Trần. Nghe vậy, Vua è Thái Tông bèn cử binh hùng tướng xuất sắc dẹp bè đảng tay sai. Trong tháng 12, giặc Nguyên lui do kế hoạch không thành.

Những năm có tác dụng quan vào triều, Nguyễn Hiền có nhiều kế sách hay để phò vua góp nước. Năm Ất Hợi, vn lại bị giặc Chiêm Thành xâm lược, đơn vị vua khôn cùng lo bèn giao mang đến trạng nguyên Nguyễn Hiền tiến công giặc giữ nước.

Chỉ ít lâu sau, quân giặc thất bại, Trạng thánh thiện thu quân về Vũ Minh tô mở tiệc khao quân và tâu lên vua. đơn vị vua vô cùng phấn kích và phong cho ông Trạng chức "Đệ độc nhất hiển quý quan". Về nông nghiệp, ông đến đắp đê quai vạc sông Hồng, cải tiến và phát triển sản xuất mùa màng chiến thắng lợi. Về quân sự, ông mang đến mở có võ mặt đường để rèn quân luyện sĩ.

Ngày 14 tháng 8 năm Bính Tý, Trạng nguyên Nguyễn nhân hậu lâm bệnh trở nặng và qua đời, thọ 21 tuổi. Nhà vua thương nhớ tiếc truy phong ông là "Đại vương vãi thành hoàng" và tôn có tác dụng thần nghỉ ngơi 32 nơi, trong số ấy có đình Lại Đà nghỉ ngơi xã Đông Hội - huyện Đông Anh, Hà Nội.

Hiện nay, tại thường thờ Trạng Nguyên Nguyễn hiền khô ở quê hương ông, làng Dương A (Nam Thắng, phái nam Trực, nam giới Định) còn giữ được không ít bài vị, dung nhan phong, câu đối, đại tự, quan trọng đặc biệt bảo tồn được cuốn Ngọc phả nói về việc nghiệp của ông, trong số ấy có câu ca ngợi tài năng của Nguyễn hiền khô như sau:

"Thập nhị tuế khôi khai lưỡng quốc, Vạn niên thiên tuế lập tam tài". Tạm thời dịch là: "Mười hai tuổi khai khoa hai nước, ngàn năm ghi mãi chữ tam tài". Yêu dấu và cảm phục khả năng của ông, thị xã Thượng Hiền thay tên thành thị xã Thượng Nguyên để tránh phạm húy tên ông.